।। गुरुचरणी ठेविता भाव, आपोआप भेटे देव ।।

संतसमागम एखादिया परी ।

राहावें त्याचे द्वारीं श्वानयाती ॥१॥

तेथें रामनाम होईल श्रवण ।

घडेल भोजन उच्छिष्टाचें ॥ध्रु.॥

कामारी बटीक सेवेचे सेवक ।

दीनपण रंक तेथें भलें ॥२॥

तुका म्हणे सर्व सुख त्या संगती ।

घडेल पंगती संतांचिया ॥३॥

हा अभंग संत तुकाराम महाराज यांचा असून संतसंगाचे महत्त्व अत्यंत सुंदरपणे अधोरेखित केले आहे.

 संतसमागम एखादिया परी । राहावें त्याचे द्वारीं श्वानयाती ॥१॥

या ओवीत तुकाराम महाराज सांगतात की संतांचा संग लाभणे हे अत्यंत दुर्मिळ आणि अमूल्य आहे. “एखादिया परी” म्हणजे क्वचितच मिळणारी संधी. अशा संतांच्या सहवासात राहण्यासाठी मनुष्याने अहंकार पूर्णपणे सोडून द्यावा. “श्वानयाती” म्हणजे कुत्र्यासारखी नम्रता आणि निष्ठा ठेवून त्यांच्या दारी राहावे. जसे कुत्रा आपल्या मालकाच्या दारी सदैव जागा राहतो, तशीच आपली भक्ती स्थिर आणि प्रामाणिक असावी. यातून विनम्रता, समर्पण आणि अहंकाराचा त्याग हे आध्यात्मिक प्रगतीचे मूलभूत तत्त्व स्पष्ट होते. संतांच्या दारी राहणे म्हणजे त्यांच्या विचारांत, मार्गदर्शनात स्वतःला अर्पण करणे होय.

 तेथें रामनाम होईल श्रवण । घडेल भोजन उच्छिष्टाचें ॥ध्रु.॥

या ओवीत संतसंगातून मिळणाऱ्या आध्यात्मिक लाभांचे वर्णन आहे. संतांच्या सान्निध्यात सतत “रामनाम” ऐकायला मिळते, जे मन शुद्ध करणारे आणि मोक्षाचा मार्ग दाखवणारे असते. नामस्मरणाने मनातील वासनांचा नाश होतो आणि चित्त शांत होते. “उच्छिष्टाचें भोजन” म्हणजे संतांनी दिलेला प्रसाद, जो केवळ अन्न नसून कृपेचा आशीर्वाद आहे. तो स्वीकारताना अहंकार नाहीसा होतो आणि नम्रता वाढते. संतांच्या उरलेल्या अन्नातही भक्ताला परमसुख अनुभवता येते, कारण त्यात त्यांची कृपा आणि प्रेम मिसळलेले असते. हा अनुभव साध्या भौतिक सुखांपेक्षा कितीतरी श्रेष्ठ असतो.

कामारी बटीक सेवेचे सेवक ।  दीनपण रंक तेथें भलें ॥२॥

या ओवीत तुकाराम महाराज सेवा आणि दीनतेचे महत्त्व सांगतात. संतांच्या ठिकाणी “कामारी” म्हणजे काम करणारे, आणि “बटीक” म्हणजे सेवक—अशा सेवाभावी वृत्तीचे लोक श्रेष्ठ मानले जातात. येथे श्रीमंती, अहंकार किंवा मोठेपणा यांना किंमत नाही. उलट, जो दीन आहे, नम्र आहे, तोच संतांना प्रिय असतो. “रंक” म्हणजे गरीब असला तरी तो संतांच्या सहवासात आध्यात्मिक दृष्ट्या श्रीमंत होतो. सेवा करताना मन शुद्ध होते आणि ईश्वरप्राप्तीचा मार्ग सुलभ होतो. या ओवीतून स्पष्ट होते की खरे मोठेपण हे नम्रतेत आणि सेवेतच आहे.

   तुका म्हणे सर्व सुख त्या संगती । घडेल पंगती संतांचिया ॥३॥

या शेवटच्या ओवीत तुकाराम महाराज सांगतात की सर्व प्रकारचे खरे सुख संतांच्या संगतीतच मिळते. भौतिक सुख तात्पुरते असते, पण संतसंगातून मिळणारे आनंद आणि समाधान कायमस्वरूपी असते. “पंगती” म्हणजे संतांसोबत बसून भोजन करणे, जे एकात्मतेचे आणि कृपेचे प्रतीक आहे. या पंगतीत सहभागी होणे म्हणजे संतांच्या कृपेला पात्र होणे. अशा संगतीत राहून मनुष्याचे जीवन पवित्र होते आणि त्याला आध्यात्मिक उन्नतीचा मार्ग सापडतो. संतांचा सहवास म्हणजेच खरे धन आणि खरे सुख आहे, हे या ओवीतून अधोरेखित होते.